Chọn nghề - Tư vấn hướng nghiệp

Khi bạn đã hiểu rõ các nguyên nhân khiến bạn ra quyết định sai lầm khi chọn nghề thì điều kiện để chọn nghề đúng đơn giản là bạn phải tránh xa các nguyên nhân dẫn đến sự sai lầm đó, cụ thể là khi bắt đầu chọn cho mình một nghề, bạn cần xác định:

• Thái độ đúng
• Các yêu cầu của nghề
• Thị trường lao động
• Năng lực tài chính

Tiếp theo, bạn cần:

• Lý giải vì sao chọn nghề này mà không chọn nghề kia
• Trả lời được ba câu hỏi mấu chốt: muốn, có thể, cần phải
• Thực hiện các bước chọn nghề

Lý giải vì sao chọn nghề này mà không chọn nghề kia

• Để trả lời câu hỏi tại sao cần tìm hiểu cặn kẽ mối tương quan giữa 2 yếu tố: đặc điểm, yêu cầu của nghề và đặc điểm của bản thân xem có phù hợp với nhau không.
• Khi đắn đo cân nhắc về nghề cần chú ý tới những mặt khó không hấp dẫn của nghề

Trả lời được ba câu hỏi mấu chốt: muốn, có thể, cần phải

1. Tôi thích nghề gì?
   Câu này nên trả lời trước tiên. Muốn làm nghề gì, trước hết bản thân ta có thích nó hay không, tức là có thực sự hứng thú với nó không. Nếu không thích thì đừng chọn. Đó là nguyên tắc. Chúng ta không thể thay đổi nghề dễ như thay đổi cái áo được. Hơn nữa, ta không dễ gì đến với nghề khác theo sở thích của bản thân mình ngay sau khi ta chán cái nghề đã chọn…
   Chỉ khi nào thích nghề của mình thì cuộc sống riêng mới thanh thoát. Chúng ta mới gắn bó với công việc, với đồng nghiệp, với nơi làm việc.
2. Tôi có thể làm được nghề gì?
   Để trả lời câu này, phải tự kiểm tra năng lực của mình. Năng suất lao động của chúng ta có cao hay không là do năng lực của chúng ta đạt trình độ nào.
   Các bạn nên nhớ rằng, có những nghề bạn thích nhưng lại không làm được (thiếu năng lực tương ứng). Song cũng có nghề bạn làm được nhưng lại không thích nó. Vì thế sau khi câu hỏi thứ hai được giải đáp, ta lại phải đối chiếu xem nó có thống nhất với câu hỏi thứ nhất hay không.
3. Tôi cần làm nghề gì?
   Có những nghề được các bạn thích, các bạn lại có năng lực đối với chúng, song những nghề đó lại không nằm trong kế hoạch phát triển thì cũng không thề chọn được. Vì vậy, để trả lời câu hỏi này, ta phải căn cứ vào kế hoạch sản xuất của địa phương, kế hoạch phát triển ngành nghề ở địa bàn tỉnh, huyện, kế hoạch tuyển sinh của các trường đại học, cao đẳng và trường nghề, khả năng tìm được việc làm khi học xong nghề. Cần biết định hướng vào những nghề cần và có điều kiện phát triển, điều chỉnh hứng thú vào những nghề đó và tự rèn luyện để có năng lực đối với chúng. Ngày nay lại phải chọn nghề sao cho dễ chuyển nghề khi tình thế bắt buộc.
   Ba câu hỏi trên cần được mỗi người giải đáp trong sự cân nhắc đồng thời. Như vậy, việc chọn nghề sẽ vừa đáp ứng được yêu cầu nhân lực của xã hội, vừa bảo đảm mức độ phù hợp với hứng thú, sở thích, sở trường và năng lực của từng cá nhân.

VẤN ĐỀ CHỌN TRƯỜNG

Sau khi bạn chọn được ngành nghề phù hợp thì bạn cần phải xác định bạn muốn học ngành này ở bậc học nào và học ở đâu. Để xác định được điều đó, bạn cần tham khảo những lời khuyên sau đây:

• Bạn cần nắm học lực của bạn ở các môn thuộc khối thi mình chọn ở mức nào. Nếu bạn chọn một ngành học nào đó nhưng chưa tự tin vào học lực của mình, bạn có thể mạnh dạn chọn một trường có điểm chuẩn thấp hơn (các trường ĐH vùng, trường địa phương, …) hoặc nhắm đến bậc học cao đẳng, TCCN, trung cấp nghề sau đó liên thông lên đại học, cao đẳng; hoặc chọn các trường ngoài công lập. Bạn nên chọn những trường có đào tạo liên thông ngay tại trường hoặc những trường có liên kết đào tạo liên thông với các trường đại học khác
• Bạn cần phải tham khảo điểm chuẩn các năm trước của trường mình định ĐKDT để đối chiếu với mức điểm tối thiểu dự kiến của mình có thể đạt được ở khối dự thi (lưu ý: nên chọn trường có mức điểm chuẩn chênh lệch thấp hơn so với điểm dự kiến mình đạt từ 1-2 điểm)
• Bạn cần thường xuyên theo dõi thông tin qua báo, đài, mạng internet để nắm bắt những thông tin mới nhất về tuyển sinh. Một số trang tiêu biểu như:
  Bộ Giáo dục và đào tạo: www.ts.edu.net.vn (Cổng thông tin thi và tuyển sinh)
  Bộ Giáo dục và Đào tạo: www.moet.gov.vn
  Báo Thanh niên: www.thanhnien.com.vn
  Báo Tuổi trẻ: www.tuoitre.com.vn
• Bạn cũng đừng quên thường xuyên theo dõi thông tin trên website của các trường. Đồng thời, lưu giữ tất cả các tờ gấp, brochure, cẩm nang tuyển sinh của trường để tham khảo.
• Xem xét điều kiện kinh tế, hoàn cảnh gia đình của mình có phù hợp với mức học phí của trường đã chọn không? Nếu có điều kiện tài chính, bạn cũng có thể quan tâm đến các trường của nước ngoài, không thi tuyển theo qui định của Bộ.